Photo d’illustration
Fact-check: Nta kimenyetso cyemeza ko Tshisekedi na Ndayishimiye bahuriye ku mugambi wo kurimbura Abatutsi b’Abanye-Congo
Ce que nous avons constaté
Ibi igihe yavuze ni IBINYOMA. Nta kimenyetso gifatika cyagaragajwe cyemeza ko Perezida Tshisekedi na Perezida Ndayishimiye bahuriye i Kinshasa mu mugambi wo kurimbura Abatutsi b’Abanye-Congo. Inyandiko za official sources za RDC n’u Burundi zivuga ko ibiganiro byibanze ku mutekano mu Burasirazuba bwa RDC, Ebola, amahoro mu Karere k’Ibiyaga Bigari, n’ubufatanye bwa RDC n’u Burundi.
L'affirmation
IGIHE yatangaje claim ivuga ko Perezida Félix Tshisekedi wa RDC na Perezida Évariste Ndayishimiye w’u Burundi “basangiye umugambi wo kurimbura Abatutsi b’Abanye-Congo,” kandi ko bahuriye kuri FDLR n’imikoranire ya gisirikare mu Burasirazuba bwa RDC.
Notre analyse
Mu kugenzura ukuri, nk’iyi nkuru ntishobora kwemezwa n’amagambo y’umusesenguzi, commentary, cyangwa political framing gusa. Isaba evidence ikomeye: inyandiko zemewe, verified audio/video, UN report, court record, intelligence report yizewe, cyangwa ubundi buhamya bufite verification chain. Mu byo twasuzumye, nta bimenyetso byagaragajwe byemeza ko iyo nama yari igamije kurimbura Abatutsi b’Abanye-Congo.
Amakuru yizewe avuga ko Perezida Ndayishimiye yari i Kinshasa mu ruzinduko rwa Leta rw’amasaha 48, ku butumire bwa Perezida Tshisekedi. Ibiganiro byatangajwe byibanze bagiranye ni ku mutekano, Ebola, ubufatanye bwa RDC n’u Burundi, n’amahoro mu Karere k’Ibiyaga Bigari. Ku munsi wa kabiri w’uruzinduko, aba bayobozi bombi banitabiriye ibikorwa bijyanye na Task Force yo kurwanya Ebola.
Perezidansi y’u Burundi na yo yasobanuye uru ruzinduko nk’igikorwa cyo gushimangira amahoro, umutekano, n’ubufatanye bw’ibihugu byombi. Andi masoko yo muri RDC, arimo Radio Okapi, na yo yasobanuye ko ibiganiro byarebaga security cooperation, Ebola response, n’ibibazo by’amahoro mu karere.
Hari context y’intambara n’ibirego hagati ya RDC, u Rwanda, u Burundi, M23/AFC, FDLR, Wazalendo n’izindi mpande ziri mu kibazo cy’umutekano mu Burasirazuba bwa RDC. Ariko kuba hari amakimbirane cyangwa ubufatanye bwa gisirikare hagati y’ibihugu ntibihagije ngo byemeze ibirego bivuga ngo “umugambi wo kurimbura Abatutsi.” Ibyo ni allegation iri ku rwego rwo hejuru cyane kandi igomba kugaragazwa n’ibimenyetso bifatika.
Ibyo IGIHE bavuga ko Tshisekedi na Ndayishimiye bahuriye ku mugambi wo kurimbura Abatutsi b’Abanye-Congo ni ibinyoma. Nta Gihamya ibyemeza bagaragaza
Preuves examinées
Sources
- https://igihe.com/amakuru/article/ni-iki-cyajyanye-perezida-ndayishimiye-w-u-burundi-muri-rdc-video
- https://www.presidence.cd/actualites-une
- https://presidence.gov.bi/category/nouvelles/
- https://www.radiookapi.net/2026/06/23/actualite/revue-de-presse/le-potentiel-ebola-et-securite-regionale-tshisekedi-et
- https://www.radiookapi.net/2026/06/23/actualite/sante/ebola-evariste-ndayishimiye-appelle-les-etats-africains-ne-pas-fermer
- https://africacenter.org/fr/daily-media-review/revue-de-presse-du-22-juin-2026/